Na czym polega zagrożenie
W ostatnich latach obserwuje się wyraźne pogorszenie kondycji psychicznej dzieci i młodszych nastolatków. Coraz częściej pojawiają się objawy takie jak:
- przewlekły smutek,
- napięcie i niepokój,
- obniżona motywacja,
- poczucie bezradności,
- trudności w odczuwaniu radości.
Media społecznościowe nie są jedyną przyczyną tych problemów, ale stanowią istotny czynnik środowiskowy, który może je nasilać, utrwalać i pogłębiać, zwłaszcza przy intensywnym i wczesnym korzystaniu.
Dlaczego dzieci poniżej 15. roku życia są szczególnie narażone
Dzieci i młodsi nastolatkowie:
- znajdują się w okresie intensywnych zmian emocjonalnych i rozwojowych,
- dopiero uczą się rozpoznawania i regulowania trudnych emocji,
- mają ograniczone zasoby radzenia sobie z porażką, odrzuceniem i presją,
- są szczególnie wrażliwi na ocenę rówieśniczą i porównania społeczne.
W tym wieku trudne doświadczenia łatwiej się kumulują, a brak umiejętności ich przepracowania lub brak realnego wsparcia zwiększa ryzyko pogorszenia dobrostanu psychicznego.
Rola mediów społecznościowych
Media społecznościowe wpływają na zdrowie psychiczne dzieci poprzez:
- stałe porównania społeczne i ocenę,
- presję bycia widocznym, atrakcyjnym i „na bieżąco”,
- ekspozycję na hejt, przemoc i treści drastyczne,
- mechanizmy FOMO i ciągłej dostępności,
- zaburzenie snu i przeciążenie bodźcami.
Dla części dzieci media społecznościowe nie pełnią funkcji wsparcia, lecz stają się źródłem napięcia, lęku i przeciążenia emocjonalnego. Trudne emocje nie są tam
redukowane, lecz często wzmacniane.
Skala zjawiska – co pokazują dane
Badania dotyczące zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży wskazują, że:
- rośnie liczba młodych osób zgłaszających objawy depresyjne i lękowe,
- intensywne korzystanie z mediów społecznościowych koreluje z gorszym
samopoczuciem, - wielu nastolatków deklaruje pogorszenie nastroju po korzystaniu z platform
społecznościowych.
Dane te pokazują, że problem ma charakter populacyjny, a nie wyłącznie jednostkowy.
Konsekwencje dla dzieci
Pogorszenie zdrowia psychicznego wiąże się z:
- spadkiem energii i motywacji,
- trudnościami w nauce i relacjach,
- wycofaniem społecznym,
- poczuciem beznadziei i braku wpływu,
- zwiększonym ryzykiem zachowań autodestrukcyjnych.
U części dzieci objawy te utrzymują się przez dłuższy czas, wpływając na funkcjonowanie w wielu obszarach życia.
Dlaczego granica 15+ ma znaczenie ochronne
Podniesienie granicy wieku dostępu do mediów społecznościowych:
- ogranicza wczesną ekspozycję na presję społeczną i porównania,
- zmniejsza liczbę stresorów w kluczowym okresie rozwojowym,
- sprzyja budowaniu odporności psychicznej poza środowiskiem online,
- daje więcej czasu na rozwój kompetencji emocjonalnych,
- wzmacnia normę, że dobrostan psychiczny dzieci wymaga ochrony środowiskowej.
